عناوین این صفحه
کد خبر: ۲۷۴۹۱

از قانون چک بیشتر بدانید

بدون شك با تكامل نسل بشر و دستیابی او به جهان با تكیه بر تجربیات و زمان و علم وی در سایه عقل، این تکامل وی را در مسیری هدایت می كند كه ابداعاتی را برای زندگی آرام تر و راحت تر انجام دهد، گویی عقل وی با سیطره بر دنیای مدرنیته 
می خواهد جهان را به تسخیر خود درآورد.
قوانین ابزاری است در دست وی كه ابداعاتش را در مسیر منظم هدایت كند.
می دانیم كه در جهان امروزی گرایش به اقتصاد از نظر همگان پوشیده نیست انسان دارای دو بعد در اجتماع است بعد مادی وی كه بیشتر به انسان تسلط دارد او را به ناخواه در مسیری می اندازد كه برای آن مسیر قدرت و حاكمیت قانون در روابط آن بایستی حكمفرما باشد یقینا چك هم نوعی وسیله پرداخت است كه انسان سالیان سال است از آن استفاده می كند، وسیله مطمئن و یا در برخی موارد غیرمطمئن که به كمك انسان می آید و سندی كه وسیله پرداخت را سهل می سازد حال ما در این مقاله به بررسی چك و تعاریف و انواع آن و آشنایی با جرائم آن خواهیم پرداخت كه امید است مورد استفاده قرار گیرد.
در لغت: ( شیك، صكّ ، الحواله المصرفیه به زبان عربی ) در فارسی مطلق سند است 
در اصطلاح: در اصطلاحات عصر ما سند خاصی است از اسناد بازرگانی كه به موجب آن، صادركننده چك، پولی را كه نزد دیگری دارد تمام یا بخشی را به سود خود یا ثالث مسترد می دارد. چك سند عادی تجاری در برخی موارد با رعایت اصول آن قابل صدور اجرائیه است. خط و قباله را هم در ایران قدیم چك می خواندند ( دیوان معزّی ) چنین گفته اند كه سكه نیز از لغت چك، گرفته شده است. صدور چك اماره مدیون بودن است.
اقسام چك
۱- چك به حواله كرد: چكی است كه نام گیرنده در آن ذكر نشده باشد و او می تواند در بانك آن را امضا كرده و وجه آن را بستاند و یا به دیگری انتقال دهد.
۲- چك بسته :چكی است كه روی آن دو خط كشیده شده باشد؛ و بانك دیگری 
می تواند آن را دریافت كند و به افراد متفرقه پرداخت نمی گردد.
۳- چك بی محل:( تجارت، جزا) چكی است كه صادركننده آن پول یا اعتبار نزد محال علیه چك نداشته باشد. اگر پس از تاریخ صدور چك وجه آن را بردارد یا كمتر از مبلغ چك محل داشته باشد باز هم آن چك بی محل به شمار می رود كشیدن چك بی محل اگر چنانچه دارای عناصر جرم غش باشد از نظر اسلامی جرم است.
آنچه كه در قانون صدور چك مصوب ۱۶/۴/۱۳۵۵ با اصلاحات بعدی برای مرتكبین بزه صدور چك بلامحل پیش بینی گردیده تقریباً به نوعی در مقام اثبات آن به چك روز غیرممكن است چراكه بیشتر قانون تا آنجائی كه بایستی به ضمانت اجرای آن می اندیشیده به فكر كم كردن مراجعین برای سیستم دادگستری بود و یا شاید بانك ها از انجام وظایف قانونی در رابطه با صدور چك مقصر هستند، در موارد زیر طبق ماده ۷ قانون صدور چك بزهكار صدور چك بلامحل به مجازات های زیر محكوم خواهد گردید:
الف: چنانچه مبلغ مندرج در متن چك كمتر از ده میلیون ریال ( ۰۰۰/۰۰۰/۱۰) باشد به حبس تا حداكثر شش ماه محكوم خواهد شد.
ب: چنانچه مبلغ مندرج در متن چك از ده میلیون ریال ( ۰۰۰/۰۰۰/۱۰)ریال تا پنجاه میلیون ( ۰۰۰/۰۰۰/۵۰) ریال باشد از ۶ ماه تا یكسال حبس محكوم خواهد شد.
ج: چنانچه مبلغ مندرج در متن چك از پنجاه میلیون ( ۰۰۰/۰۰۰/۵۰ ) ریال بیشتر باشد به حبس از یك‌سال تا دو سال و ممنوعیت از داشتن دسته چك به مدت دو سال محكوم خواهد شد و در صورتی كه صادركننده چك اقدام به صدور چك های بلامحل نموده باشد، مجموع مبالغ مندرج در متون چك ها ملاك عمل خواهد بود.
۴- چك پرداختی: چكی است كه بانك وجه آن را به ذینفع پرداخته باشد.
۵- چك تضمین شده: چكی است كه یك بانك آن را ظهرنویسی كند. به این ترتیب اداء وجه چك را تضمین كرده است.
۶- چك در وجه حامل: چكی است كه در آن نوشته می شود در وجه حامل ( به حامل چك ) بپردازید نام كس معین در آن نوشته نمی شود و هركس آن را به بانك ارائه و امضاء كند مستحق وصول وجه چك است.
۷- چك سفید: چكی است كه صادركننده آن را امضاء می كند بدون ذكر وجه چك؛ در واقع مصداق مفهوم كلی سفید مهر است.
۸- چك نقد شده:به معنی چك پرداختی است.
۹- چك نویس: یعنی سند نویس، محرّر سند، سردفتر كنونی هم چك نویس است. 
۱۰- چك وعده دار: چكی است كه صادركننده به محال علیه چك، دستور اداء وجه را در رأس موعدی معین بدهد. مفهوم چك بر آن صادق است.
نكات مهم قانونی چك::
۱- چك بر ۴ قسم است: چك عادی، تأیید شده، تضمین شده و مسافرتی
۲- چك چه به عهده بانك های داخل كشور باشد چه شعب بانك ایرانی در خارج از كشور در حكم سند لازم الاجرا است.
۳- دارنده چك می تواند در صورت برگشت چك و عدم پرداخت طبق قوانین و آئین نامه های مربوط به اجرای ثبت اسناد رسمی وجه چك یا باقی مانده آن را وصول كند.
۴- دارنده چك می تواند محكومیت صادركننده را نسبت به پرداخت كلیه خسارات و هزینه ها اعم از اینكه قبل از صدور حكم یا بعد از آن باشد از دادگاه تقاضا كند این دادخواست باید به دادگاه صادركننده حكم تقدیم شود.
۵- كلیه خسارات و هزینه های وارده شامل خسارت تأخیر تادیه بر اساس نرخ تورم كه توسط بانك مركزی اعلام می شود، قابل مطالبه است و این خسارت هزینه های دادرسی و حق الوكاله را هم در بر می گیرد.
۶- چك فقط در تاریخ مندرج یا پس از آن قابل وصول خواهد بود.
۷- صادركننده چك باید در تاریخ مندرج در آن، معادل مبلغ مذكور در بانك محال علیه وجه نقد داشته و نباید تمام یا قسمتی از وجهی را كه به اعتبار آن چك صادر كرده به صورتی از بانك خارج یا دستور عدم پرداخت دهد.
۸- چك نباید به صورتی تنظیم شود كه به عللی مثل عدم مطابقت امضا یا قلم خوردگی در متن چك یا اختلاف در مندرجات آن و امثال آن بانك از پرداخت وجه خودداری كند.
۹- هرگاه وجه چك به علل بالا پرداخت نشود بانك مكلف است در برگ مخصوصی مشخصات چك هویت و نشانی كامل صادركننده را در آن ذكر كند و علل عدم پرداخت را صراحتاً ذكر كند ( فقدان موجودی ) و آن را به دارنده چك تسلیم كند و بانك مكلف است نسخه دوم این برگ را به آخرین نشانی صاحب حساب ارسال كند.
۱۰-اگر كه مبلغ موجود در نزد بانك كمتر از مبلغ چك باشد بانك به تقاضای دارنده مكلف است مبلغ موجود را تسلیم كند و در این صورت چك نسبت به مبلغ پرداخت نشده بی محل محسوب می شود و بانك گواهی تقدیم می كند.

ارسال دیدگاه شما

  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیر سیستم منتشر خواهند شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهند شد
  • پیام هایی که به غیر از زبان پارسی باشد منتشر نخواهند شد
۱۳۹۵/۵/۱۴ -  شماره 5352
جستجو
جستجو
بالای صفحه